Avaliación efectiva na aula de idiomas: estratexias, reflexión e prácticas innovadoras

Ola de novo! Queridos e queridas compañeiras, espero que esteades ben. Benvidos á miña nova entrada para a materia de «Didáctica da Ensinanza de Linguas Estranxeiras». Nesta ocasión comentarei o que fixemos nas dúas ultimas sesión de clase con Cristina, as cales estiveron centradas como ben sabedes na avaliación e nas rúbricas. Grosso modo, puidemos reflexionar e compartir ideas sobre diversas estratexias e prácticas no noso contexto específico de ensinanza de linguas estranxeiras, e penso que foi relevante que comentaramos en especial o feedback, tendo en conta o fundamental que pode ser para o desenvolvemento académico e persoal do noso estudantado. 

En primeiro lugar, comezamos o tema 11 falando da avaliación formativa e as ferramentas chave para levala a cabo, xa que este tipo de método proporciona información sobre o noso alumnado e o seu desenvolvemento de xeito continuo para poder progresar, o cal pode axudarnos moito a adaptar a nosa práctica docente en caso de que fora necesario. 

Para avaliar efectivamente seguindo este método, resulta moi útil ser transparentes e marcar ben e de xeito claro os obxectivos, así como ser consistentes coa aplicación de criterios. Para isto comentamos a variedade de instrumentos de avaliación, dende a observación diaria na aula, os diarios ou portafolios ate as rúbricas e checklists ou listas de verificación. 

Recalcamos moi en especial que debemos ser conscientes do noso enfoque á hora de elaborar rúbricas, pois se as facemos ben e deliberadamente poden ser moi útiles para os nosos estudantes. O feito de deixar ben claro que obxectivos deben acadar, mediante o emprego dunha linguaxe efectiva e sinxela, permite que os estudantes sexan máis conscientes do seu proceso de aprendizaxe e consecuentemente que todo sexa tamén máis efectivo. 

Para experimentalo por nós mesmas, tivemos que elaborar unha rúbrica por grupos para a actividade de mediación que elaboraramos nas sesión anteriores (se queredes ver a nosa, de novo, ide ao blog de Nat [https://nataliaslittlecorner.blogspot.com/2024/02/tema-11-la-evaluacion-en-el-aula-de.html] que pegou o cadro que fixemos xunto con Antía), e o certo é que acadar un equilibrio entre o que nós consideramos relevante ou desexaríamos ver nos nosos alumnos e o que cremos que lle podemos transmitir ou marcar coma obxectivos reais é complicado. É dicir, penso que como docentes podemos ter unha visión moito máis global do desenvolvemento e da mellora, pero que o feito de plasmalo nunha rúbrica que en parte ten como obxectivo non só a avaliación senón marcar obxectivos claros e metas para os nosos alumnos, obríganos a ter que reducir e especificar moito que se valora. 

 

En segundo lugar, na sesión de principios de febreiro, a segunda deste tema 11, exploramos a avaliación inicial ou diagnóstica, a formativa e a sumativa, e tamén o proceso de recollida sistemática de datos e a consecuente adaptación do docente e da súa planificación a partires da información acadada. Tamén tratamos estratexias innovadoras para proporcionar feedback efectivo e así levar a cabo unha boa avaliación continua, mediante notas, comentarios, reunións individuais ou informes de progreso, por exemplo.

Durante esta sesión o certo é que lle adicamos a meirande parte do tempo á avaliación formativa, tendo en conta que está relacionada con situacións da vida real e non só mide o coñecemento acadado, senón que tamén funciona coma guía de mellora para o alumnado, o cal participa e controla o seu propio proceso de aprendizaxe grazas á autoavaliación e coavaliación. Dende o meu punto de vista, e seguro que estades de acordo, esta metodoloxía de avaliación é realmente interesante para os docentes pois con ela pódese rexistrar moi ben o progreso, tendo distintas fontes de información. Ademais, non interfire coas clases —ou non tanto como outros tipos de avaliación—, polo que axuda a manter a planificación que se teña e a aproveitar moito máis o tempo, e tamén permite ir máis alá e ver a mellora de xeito integral, non só a nivel académico, senón con respecto a outras capacidades como o traballo en equipo ou a resolución de conflitos.

Comentamos así mesmo o experimento de Ruth Butler sobre a eficacia do feedback en comparación coas clásicas notas numéricas. Isto estivo moi ben porque antes de desvelar o resultado, a nosa docente Cristina preguntou con que tipo avaliación funcionaba mellor co alumnado, se a nota numérica e os comentarios ou só unha das dúas. No meu grupo, e polo que vimos bastantes outros compañeiros e compañeiras, pensabamos que o mellor sería proporcionar ambas, no sentido de que terían máis información… Mais estábamos equivocadas, segundo Butler e os resultados que obtivo o mellor é soamente proporcionar feedback. 

Tamén visualizamos o vídeo de Dylan Wiliam Ebedded Way of Assessment, co que aprendimos que o feedbackdebe ser positivo e negativo —comentamos, de feito, a técnica do sándwich— e nón so bos comentarios, e que é moi interesante engadir comentarios e reflexión sobre o que se pode mellorar —o feedforward—, e debatimos sobre as ventaxas e dificultades que poden presentar a autoavaliación e a coavaliación. 

Coma sempre, para rematar a sesión, levamos a cabo varias pequenas postas en práctica en relación á materia, neste caso en concreto sobre o feedback. De novo no mesmo grupo (con Antía e Natalia) completamos o noso apartado inicial de avaliación da actividade de mediación que levaramos a cabo unhas sesión antes. Por exemplo, engadimos que ao principio da sesión explicariamos a rúbrica que se empregaría co obxectivo de aclarar as metas da actividade; ou engadimos unha autoavaliación final. 

Considero que nestas dúas sesión puidemos afondar na importancia da avaliación efectiva e o gran impacto que pode ter no correcto desenvolvemento do proceso de ensinanza-aprendizaxe así como na superación e motivación dos nosos estudantes, tendo en conta tamén non só aspectos académicos senón tamén capacidades persoais que serán tremendamente útiles no seu futuro. Coñecemos distintas fórmulas para avaliar e como deseñalas, especialmente interesantes dende o meu punto de vista nas que se involucra aos estudantes. Penso que a todos nos quedou claro, ademais, que o impacto das notas numéricas no fondo non é positivo para unha aprendizaxe real e duradeira, polo que seguro innovaremos neste aspecto cando cheguemos ás aulas. 

Como conclusión destas sesión quédome con que a avaliación é verdadeiramente importante para o desenvolvemento e éxito do meu futuro alumnado, polo que a tomarei como un reto ou desafío de cara a converterme en profesora o feito de avaliar de forma xusta e efectiva, combinando distintas pedagoxías, contidos e por suposto con sensibilidade, sempre tendo en conta as necesidades e características persoais dos meus alumnos. Seguro que haberá moitas probas pouco frutíferas, mais coas ferramentas que agora temos todo será practicar 

 

Grazas de novo por ler esta entrada, pásome agora polas vosas!

 

Apertas, 

Sabela

 

Bibliografía e enlaces recomendados: 

 

Coformación (2023). Formas e instrumentos de evaluación que deberías conocer. https://coformacion.com/formas-e-instrumentos-de-evaluacion-que-deberias-conocer/

 

LeeAnn Renninger (2020). «The secret to giving great feedback». TED. https://www.ted.com/talks/leeann_renninger_the_secret_to_giving_great_feedback

 

McGraw Hill (2018). ¿De qué formas se puede evaluar el aprendizaje?. https://www.mheducation.es/blog/de-que-formas-se-puede-evaluar-el-aprendizaje